Month: April 2019

ศิลปะสมัยใหม่

ศิลปะสมัยใหม่ เป็นคำที่ใช้เรียกการสร้างงานศิลปะตั้งแต่ช่วงปลายคริสต์ศตวรรษที่ 19 จนถึงราวคริสต์ทศวรรษ 1970 (สำหรับการสร้างงานศิลปะเมื่อไม่นานมานี้ ชอบเรียกว่า ศิลปะร่วมสมัย หรือ ศิลปะหลังสมัยใหม่) โดยการเป็นงานที่มีลักษณะเป็นสากล และเป็นแบบอย่างของแต่ละบุคคลมากว่าที่จะเป็นแบบอย่างศิลปะที่แคว้นซึ่งเป็นแบบที่มีความแตกต่างกันจนกระทั่งยากที่จะกล่าวอย่างผิวเผินได้ วัสดุและ   เทคนิคใหม่ๆ รวมทั้งการเปลี่ยนแปลงโลกทัศน์อย่างรวดเร็ว พร้อมทั้งผลผลิตของเครื่องจักรกลได้สะท้อนไปสู่งานศิลปะทำให้รูปแบบของศิลปะมีความหลายหลายมากยิ่งขึ้น ในเวลาเดียวกัน ความรู้ทางด้านจิตวิทยาและฟิสิกส์ได้จัดแจงรูปแบบความคิดของศิลปินที่มีต่อมนุษย์ และโลกด้านกายภาพขึ้นใหม่ แม้กระนั้น ปรากฏการณ์ต่างๆเหล่านี้ไม่สามารถที่จะอธิบายให้เข้าใจอย่างง่ายๆได้ แม้ว่าแนวโน้มศิลปะหลายๆแบบในยุคพุทธศตวรรษที่ 25 จะได้พยายามลดคุณค่าแบบอย่างศิลปะส่วนตนไปบ้าง  แต่แนวโน้มที่แพร่หลายไปนี้ก็เน้นหนักที่ความคิดริเริ่มเป็นสำคัญ ลักษณะสำคัญของงานศิลปะสมัยใหม่ จึงเป็นปฏิกิริยาที่ศิลปินแต่ละคนแสดงออกต่อโลกรอบตัวการค้นหาอาณาจักรความฝันเฟื่องของแต่ละคน การสร้างความคิดเห็นใหม่ของตัวเองจากวัสดุและเทคนิควิธีการที่แปลกใหม่ไปจากเดิม เหล่านี้เป็นลักษณะสำคัญของงานจิตรกรรม ประติมากรรมแห่งพุทธศตวรรษที่ 25 แม้กระนั้นในเวลาเดียวกันก็ยังให้ความสนใจในศิลปวัฒนธรรมแบบดั้งเดิมและได้รับอิทธิพลจากศิลปะในแบบดั้งเดิมอีกด้วย ศิลปะสมัยใหม่ โดยสรุป จึงเป็นรูปแบบเฉพาะของศิลปินแต่ละคนเน้นความเป็นตัวของตัวเองของศิลปินแต่ละกลุ่มซึ่งมีมากมายหลายกลุ่ม แต่ละกลุ่มก็มีแนวความคิดเทคนิค วิธีการที่แตกต่างกันออกไปอย่างหลากหลาย บ้างก็ สะท้อนสภาพสังคม บ้างก็ แสดงมุมมองบางอย่างที่แตกต่างออกไป บ้างก็ แสดงภาวะทางจิตของศิลปินและกลุ่มชน บ้างก็แสดงความประทับใจในความสวยสดงดงามตามธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม  ซึ่งได้มีการนำเอาวัสดุอุปกรณ์แบบใหม่ๆรวมถึงเครื่องจักรกลเข้ามาใช้ในการสร้างสรรค์งานเพิ่มมากขึ้น  การบริโภค หรือการสนับสนุนงานศิลปะ ไม่จำกัดอยู่ที่ชนชั้นสูงขุนนาง หรือผู้ร่ำรวยอย่างแต่ก่อนเท่านั้น แต่ยังตอบสนองต่อประชาชนทั่วๆไปอีกด้วย ไม่เพียงแต่รูปแบบที่หลากหลายทางศิลปะเท่านั้นที่เกิดขึ้น รูปแบบศิลปะสมัยดั้งเดิมก็ยังได้รับความนิยมและสืบทอดต่อกันมาจนถึงปัจจุบันนี้ด้วย

ศิลปะสมัยรัตนโกสินทร์ กับความเป้นงานศิลป์ยุครุ่งเรือง

ศิลปะ เป็นสิ่งที่มีความสวยงาม สร้างความประทับใจและจรรโลงใจแก่ผู้ที่ได้เสพผลงาน ศิลปะนั้นเป็นผลงานของมนุษย์ ซึ่งเกิดจากความคิดอันโดดเด่นและความคิดสร้างสรรค์ของมนุษย์เรานั่นเองค่ะ ซึ่งจะผลงานแต่ละชิ้นนั้นมีชื่อเสียงที่โด่งดังและได้รับการยกย่องจากผู้ที่ชื่นชอบอีกด้วยค่ะ แต่ศิลปะนั้นจะไม่สามารถเกิดขึ้นได้เลย ถ้าหากว่าไม่ได้มีการ “ลงมือทำ” หรือสร้างผลงานจากสำหรับผลงานศิลปะที่มีชื่อเสียงในสมัยกรุงรัตนโกสินทร์ มีดังนี้ค่ะ สำหรับสมัยรัตนโกสินทร์นั้น มีผลงานศิลปะมากมาย และยังคงเกี่ยวกับพระพุทธศาสนาอยู่เช่นเดิม เนื่องจากประเทศไทยนั้นมีประชาชนที่นับถือศาสนาพุทธจำนวนมาก เรียกได้ว่าเป็นศาสนาประจำชาติ ดังนั้น ผู้สร้างผลงานทางศิลปะ ก็ย่อมความคิดและวิถีชีวิตประจำวันที่เกี่ยวกับศาสนาพุทธเช่นเดียวกันค่ะ ซึ่งเราจะเห็นได้จากแนวทางของศิลปะในยุคที่ผ่านมานั่นเองค่ะ แต่ในยุคของกรุงรัตนโกสินทร์นั้นจะมีผลงานเด่น ๆ ในด้านใดบ้าง เราขอแบ่งออกเป็น 3 ด้าน ดังนี้ค่ะ ด้านสถาปัตยกรรม ในด้านสถาปัตยกรรมนั้น การสร้างผลงานจะยังคงนำเอารูปแบบของสถาปัตยกรรมในยุคเดิมอยู่ ก็คือ มีการสร้างวัตถุต่าง ๆ ภายในวัด เช่น สถูป เจดีย์ โบสถ์ เป็นต้น ภายหลังก็ได้มีการสร้างพระที่นั่งขึ้น โดยเริ่มประยุกต์รูปแบบของสถาปัตยกรรมมาเป็นของต่างประเทศค่ะ จะเห็นได้ชัดเจนเลยว่ารูปแบบของอาคารพระที่นั่งนั้นเปลี่ยนแปลงไปมาก อาคารที่เห็นได้ชัดที่สุด ก็คือ พระที่นั่งอนันตสมาคม ที่นำรูปแบบสถาปัตยกรรมของตะวันตกมาใช้ในการสร้างนั่นเองค่ะ ด้านประติมากรรม ผลงานของคนไทยในสมัยรัตนโกสินทร์นั้น ถือว่าเปลี่ยนแปลงไปจากยุคสมัยอื่น ๆ ได้อย่างชัดเจนเลยทีเดียวค่ะ เพราะในสมัยอื่นจะมีการประยุกต์มาจากสถาปัตยกรรมของไทยที่มีมาตั้งแต่ดั้งเดิม หรืออาจประยุกต์จากประเทศเพื่อนบ้าน เช่น พม่า ลาว มอญ เป็นต้น แต่ในสมัยนี้จะมีการประยุกต์รูปแบบของสถาปัตยกรรมของตะวันตกด้วยนั่นเองค่ะ ผลงานประติมากรรมที่เห็นได้ชัดในยุคสมัยนี้ ก็คือ พระพุทธรูป ซึ่งมีการปรับเปลี่ยนลักษณะและอิริยาบถของพระวรกายให้ดูสมจริงมากขึ้นนั่นเองค่ะ ด้านจิตรกรรม ในด้านจิตรกรรมนั้นเรียกได้ว่าเป็นผลงานศิลปะที่มีความโดดเด่นในยุคสมัยกรุงรัตนโกสินทร์เลยทีเดียวค่ะ เพราะเป็น “ภาพวาดฝาผนัง”นั่นเองค่ะ ซึ่งภาพวาดในสมัยนี้จะไม่ได้วาดในเรื่องเกี่ยวกับพระพุทธศาสนาโดยตรง แต่จะวาดจากเนื้อเรื่องภายในวรรณคดี อย่างวรรณคดีชื่อดังเรื่อง “รามเกียรติ์” ค่ะ โดยหากคุณได้ไปชม คุณจะเห็นว่าลายเส้นมีความคมชัดและวาดได้เหมือนจริงมากอีกทั้งภาพวาดฝาผนังเหล่านี้ยังเป็นผลงานของเหล่าศิลปินแห่งชาติหลายท่านอีกด้วย ถือเป็นภาพวาดฝาผนังที่งดงามและสมจริงอย่างยิ่งเลยล่ะค่ะ