Month: January 2019

ศิลปะของอินเดีย

ศิลปะของอินเดีย แบบต่างๆ ที่สะท้อนความมีอารยธรรม

ศิลปะนั้นเป็นสิ่งที่มีความสวยงาม ประณีต สามารถสร้างความบันเทิงให้กับผู้ที่รับชมได้ ศิลปะเกิดจากความคิดและความรู้สึกของมนุษย์ แต่จะเกิดขึ้นไม่ได้เลยหากผู้นั้นไม่ได้ถ่ายทอดออกมาเป็นเรื่องราวตามความคิดของตนเองค่ะ มนุษย์นั้นมีความคิดเป็นของตนเอง ดังนั้น ผลงานที่ได้จึงออกมาแตกต่างกันนั่นเอง สำหรับ ศิลปะอินเดีย ก็เช่นเดียวกัน เพราะเป็นประเทศที่มีอารยธรรมเก่าแก่ จึงมีหลักฐานชิ้นสำคัญที่แสดงถึงวิถีชีวิตของชาวอินเดีย เราจะแบ่งรูปแบบศิลปะของอินเดียออกเป็น 5 แบบ ดังนี้ ศิลปะแบบสัญจี ลักษณะในการสร้างสถานที่หรือวัตถุต่าง ๆ ของประเทศอินเดียในสมัยนี้ จะมีการสร้างสถูปเป็นทรงคว่ำ สถูปนี้ได้ชื่อว่าเป็น “สถูปสาญจี” ซึ่งภายหลังก็ได้เป็นต้นแบบให้กับการสร้างสถูปอื่น ๆ ในยุคสมัยหลังจากนี้ด้วยค่ะ อีกทั้งสถาปัตยกรรมที่โดดเด่นในยุคนี้ก็คือ… ประติมากรรมลอยตัวและภาพสลักนูนต่ำนั่นเองค่ะ ซึ่งศิลปินจัดทำขึ้นเป็นเรื่องราวเกี่ยวกับศาสนาพุทธและเทพเจ้าต่าง ๆ นั่นเองค่ะ ศิลปะแบบคันธาระ ศิลปะในยุคนี้นิยมสร้างผลงานทางศิลปะ โดยการใช้หินหรือปูนปั้นค่ะ วิธีในการสร้างผลงานทางศิลปะของชาวอินเดียในยุคคันธาระนั้นจะใช้การปั้นรูปเป็นส่วนใหญ่ ยุคสมัยนี้ถือเป็นยุคแรกและเป็นยุคที่เก่าแก่ที่สุดสำหรับการ “ปั้นพระพุทธรูป” นั่นเอง เพราะในสมัยก่อนชาวอินเดียไม่กล้าที่จะสร้างรูปปั้นของพระพุทธเจ้าค่ะ นี่เป็นจุดเริ่มต้น จากนั้นก็มีการสืบสานการปั้นพระพุทธรูปให้คงอยู่ไว้จนถึงยุคปัจจุบันและยุคอื่น ๆ สืบไปค่ะ ศิลปะแบบมธุรา สำหรับลักษณะผลงานในยุคนี้หรือที่เรียกกันว่าแบบมธุรานั้น สิ่งที่ศิลปินนิยมสร้างให้เป็นผลงานของตนเองนั้น ก็ยังคงมีความเกี่ยวข้องกับพระพุทธศาสนาอีกเช่นเคยค่ะ เหมือนกับยุคที่ผ่านมา โดยในยุคนี้ผู้สร้างผลงานนั้น ก็มีการเปลี่ยนแปลงรูปแบบในการปั้นพระพุทธรูปค่ะ โดยปั้นให้คล้ายกับชาวอินเดียมากขึ้นนั่นเอง ถือว่าเป็นยุคหนึ่งที่เริ่มมีการเปลี่ยนแปลงมากขึ้นสำหรับศิลปะของอินเดียค่ะ ศิลปะแบบอมราวดี รูปแบบของผลงานศิลปะในยุคสมัยอมราวดีนี้ เป็นศิลปะที่แปลกใหม่มากทีเดียวค่ะ ไม่เหมือนกับสมัยก่อน ๆ เลยค่ะ ถึงแม้วิธีการนำเสนอผลงานจะเป็นการปั้นและการแกะสลักดังเดิม แต่ในยุคนี้การปั้นนั้นไม่มีรูปร่างที่สมบูรณ์ โดยเฉพาะภาพของบุคคลค่ะ ศิลปะแบบคุปตะ สำหรับผลงานทางศิลปะของอินเดียในยุคคุปตะนั้น เรียกได้ว่าสมบูรณ์แบบเลยทีเดียวค่ะ เพราะได้มีการพัฒนาและเปลี่ยนแปลงรูปร่างหรือรูปทรงของผลงานให้ดียิ่งขึ้น สัดส่วนและมิติต่าง ๆ นั้นดูสมจริงมาก ด้วยเหตุนี้ จึงทำให้รูปแบบการสร้างงานศิลปะในยุคนี้ มีอิทธิพลต่อยุคสมัยใหม่สืบมานั่นเองค่ะ

ศิลปะสมัยสุโขทัย

ศิลปะสมัยสุโขทัย สะท้อนวิถีไทยใดในอดีต

มนุษย์เรานั้นเป็นสิ่งมีชีวิตที่มีความคิดซับซ้อนกว่าสิ่งมีชีวิตอื่นๆ ที่อยู่บนโลก ความคิดของมนุษย์จะสามารถส่งผลกระทบด้านบวกหรือด้านลบก็ได้ มนุษย์เป็นสิ่งมีชีวิตที่มีความคิดเป็นของตนเอง ทำให้สามารถประดิษฐ์คิดค้นสิ่งที่แปลกใหม่ได้เสมอ มนุษย์มักจะสร้างสิ่งที่สวยงามเพื่อแสดงถึงความเจริญของอารยธรรมและบ้านเมืองของตนเอง หรือที่เราเรียกกันว่า “ศิลปะ” นั่นเองค่ะ การคิดค้นและการประดิษฐ์ผลงานทางศิลปะนั้น มีมาตั้งแต่สมัยโบราณแล้วล่ะค่ะ เพราะคนโบราณนั้นมีความฉลาดในการดำรงชีวิต อีกทั้งยังรักการถ่ายทอดองค์ความรู้ที่มีอยู่ของตนเองไปสู่ผู้อื่น ด้วยวิธีการนำเสนออย่างวิจิตรงดงามตามความสามารถของตนเอง ด้วยความคิดของผู้มีความรู้แตกต่างกัน ทำให้ผู้คนแต่ละยุคสมัยนั้นมีผลงานสืบทอดให้ลูกหลานแตกต่างกัน ผลงานที่ดีเด่นก็จะได้รับการยกย่องและความนิยมมาจวบจนถึงปัจจุบันนั่นเองค่ะ ถ้าหากกล่าวถึง ศิลปะสมัยสุโขทัย หรือการประดิษฐ์ผลงานที่เลื่องชื่อและได้รับการยกย่องในสมัยสุโขทัยนั้น จะเป็นผลงานที่เกี่ยวกับศาสนา ที่เห็นอย่างเด่นชัดเลยก็คือ “พระพุทธศาสนา” นั่นเองค่ะ เพราะว่าประชากรชาวไทยนั้น นับถือศาสนาพุทธ เรียกได้ว่าเป็น “ศาสนาประจำชาติ” เลยทีเดียวค่ะ โดยผลงานศิลปะอันโดดเด่นในยุคสมัยสุโขทัย มีดังนี้ค่ะ ด้านประติมากรรม เนื่องจากในยุคสมัยสุโขทัยนั้น พระพุทธศาสนาค่อนข้างที่จะเจริญในประเทศไทย มีชาวไทยนับถืออยู่จำนวนมาก จึงทำให้ได้รับอิทธิพลจากศาสนาพุทธในการสร้างสรรค์ศิลปะขึ้นมา นั่นก็คือ “พระพุทธรูป” นั่นเองค่ะ สร้างสรรค์จากการนำวัตถุอันล้ำค่าอย่างทองมาใช้ทำพระพุทธรูปในปางต่าง ๆ เช่น ปางลีลา ปางห้ามญาติ ปางขัดสมาธิ ด้านจิตรกรรม ในด้านของจิตรกรรมก็ได้รับอิทธิพลมาจากพระพุทธศาสนาเช่นเดียวกันค่ะ ซึ่งผลงานที่มีชื่อเสียงโด่งดังและยังคงปรากฏให้เห็นอยู่ในยุคสมัยปัจจุบัน ก็คือ จิตรกรรมฝาผนัง นั่นเองค่ะ ผู้วาดนั้นได้สะท้อนถึงเรื่องราวและความเป็นมาเกี่ยวกับพุทธประวัติ ไตรภูมิ เป็นต้น นอกจากที่จะทำให้เราชาวไทยได้ชมภาพวาดอันวิจิตรงดงามแล้ว ก็ยังได้รับความรู้เพิ่มเติมกลับไปอีกด้วยค่ะ   ด้านสถาปัตยกรรม ความโดดเด่นในด้านสถาปัตยกรรมนั้นจะเป็นอะไรไปไม้ได้เลย นอกจากวัดวาอารามค่ะ เนื่องจากเราเป็นชาวพุทธ ได้รับอิทธิพลมาจากพระพุทธศาสนา สถาปัตยกรรมอันสวยงามจึงออกมาในรูปแบบของโบสถ์ วิหาร หรือเจดีย์นั่นเองค่ะ   ผลงานทางศิลปะเหล่านี้ได้สะท้อนให้เห็นถึง “วิถีชีวิตชาวสุโขทัย ว่านับถือศาสนาพุทธ” และที่สำคัญก็คือ มีการดำรงชีวิตอยู่ในธรรมเสมอ ปฏิบัติตนดี และเกรงกลัวต่อบาป หากเราชาวพุทธควรนำเอาแนวคิดเหล่านี้มาเป็นตัวอย่าง บ้านเมืองก็คงสงบสุขไม่น้อยเลยใช่ไหมคะ